คำตอบสั้น ๆ: โอกาสตรงเฉพาะ Powerball สีแดงไม่ใช่ 1 ใน 26 เพราะคำว่า “เฉพาะ” หมายถึงต้องเกิดสองเหตุการณ์พร้อมกัน ได้แก่ ทายลูกสีแดงถูก และ ไม่ตรงลูกบอลสีขาวทั้งห้าลูก เมื่อนำความน่าจะเป็นของสองส่วนมาคูณกัน จะได้ประมาณ 2.6093% หรือ 1 ใน 38.32

ตัวเลข 1 ใน 26 ใช้กับกรณีใด?
กติกา Powerball ใช้ลูกบอลสองชุด ผู้เล่นเลือกหมายเลขสีขาว 5 หมายเลขจาก 1–69 และเลือก Powerball สีแดง 1 หมายเลขจาก 1–26 ตามคำอธิบายของ Powerball ทางการ
ถ้าถามเพียงว่า “หมายเลขสีแดงที่เลือกไว้จะตรงหรือไม่ โดยไม่สนใจลูกสีขาว” คำตอบคือ 1 ใน 26 จริง เพราะมีหมายเลขสีแดงที่ชนะเพียงหนึ่งหมายเลขจากทั้งหมด 26 หมายเลข
แต่ตารางรางวัลไม่ได้เรียกเหตุการณ์นั้นว่า “Powerball only” ทุกครั้ง หากลูกสีแดงตรงและมีลูกสีขาวตรงอย่างน้อยหนึ่งลูก ผลลัพธ์จะถูกจัดอยู่ในชั้นรางวัลอื่น เช่น 1 ลูกสีขาวพร้อม Powerball หรือ 2 ลูกสีขาวพร้อม Powerball
เงื่อนไขที่เพิ่มเข้ามาคือ “สีขาวต้องไม่ตรงเลย”
คำถามที่พบบ่อยของ Florida Lottery อธิบายตรงประเด็นว่า อัตราของการตรงเฉพาะ Powerball ต้องรวมทั้งโอกาสเลือก Powerball ถูกและโอกาสไม่ตรงหมายเลขใดเลยจากลูกสีขาวห้าลูก
ดังนั้น เหตุการณ์ที่กำลังคำนวณไม่ใช่แค่ “แดงถูก” แต่คือ:
แดงถูก × ขาวถูก 0 ลูก
คำนวณโอกาสไม่ตรงลูกสีขาวทั้งห้าลูก
จำนวนชุดที่เลือกเลขสีขาว 5 หมายเลขจากทั้งหมด 69 หมายเลขได้ คือ:
C(69,5) = 11,238,513 ชุด
หลังจากกำหนดหมายเลขสีขาวที่ชนะ 5 หมายเลขแล้ว จะเหลือหมายเลขที่ไม่ชนะ 64 หมายเลข หากต้องการไม่ตรงเลย เลขสีขาวทั้งห้าบนตั๋วต้องมาจากกลุ่ม 64 หมายเลขนี้ทั้งหมด จำนวนชุดที่เป็นไปได้จึงเท่ากับ:
C(64,5) = 7,624,512 ชุด
โอกาสไม่ตรงลูกสีขาวทั้งห้าลูกจึงเป็น:
7,624,512 ÷ 11,238,513 = 0.6784271193
หรือประมาณ 67.8427%
นำมาคูณกับโอกาสตรงลูกสีแดง
โอกาสตรง Powerball สีแดงคือ 1 ÷ 26 เมื่อนำมาคูณกับโอกาสไม่ตรงลูกสีขาว จะได้:
0.6784271193 × (1 ÷ 26) = 0.0260933507
เท่ากับประมาณ 2.6093% เมื่อนำ 1 หารด้วยความน่าจะเป็นนี้:
1 ÷ 0.0260933507 = 38.3239
จึงเขียนเป็น 1 ใน 38.32 หลังปัดเป็นทศนิยมสองตำแหน่ง ซึ่งตรงกับ ตารางรางวัลและอัตราต่อรองของ Powerball และ ตารางของ Florida Lottery
มองอีกแบบด้วยจำนวนผลลัพธ์ทั้งหมด
ผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ของหนึ่งชุดหมายเลขมีทั้งหมด C(69,5) × 26 หรือ 292,201,338 แบบ ส่วนผลลัพธ์ที่ตรงสีแดงแต่ไม่ตรงสีขาวเลยมี 7,624,512 แบบ ดังนั้น:
292,201,338 ÷ 7,624,512 = 38.3239
ได้คำตอบเดียวกัน วิธีนี้ช่วยให้เห็นว่าเหตุใด 1 ใน 26 จึงยังไม่พอ เพราะผลลัพธ์ที่แดงถูกแต่ขาวตรงหนึ่งลูกขึ้นไปถูกแยกออกจากชั้น “Powerball only” แล้ว
อัตราต่อรองไม่ได้เปลี่ยนตามงวด
ตัวเลข 1 ใน 38.32 เป็นคุณสมบัติทางคณิตศาสตร์ของรูปแบบเกมปัจจุบัน ไม่ได้เปลี่ยนตามยอดแจ็กพอต หมายเลขที่เคยออก หรือจำนวนผู้เข้าร่วม และไม่ได้ช่วยทำนายหมายเลขงวดถัดไป ทั้งนี้ ตารางทางการระบุว่าอัตราต่อรองถูกปัดเป็นทศนิยมสองตำแหน่ง จึงอาจเห็นค่าจากการคำนวณละเอียดเป็น 38.3239 ก่อนปัด
แหล่งข้อมูล
- Powerball: รูปแบบการเลือกหมายเลข
- Powerball: Prize Chart และอัตรา 1 ใน 38.32
- Florida Lottery: คำอธิบายว่าทำไมไม่ใช่ 1 ใน 26
- Florida Lottery: เอกสารคำนวณอัตราต่อรอง Powerball
ถ้าจะขยายเรื่องความน่าจะเป็นต่อ คุณอยากอ่านเรื่องการจัดหมู่ C(n,k) หรือวิธีแปลงเปอร์เซ็นต์เป็นคำว่า “1 ใน…” มากกว่ากัน?
หากมีข้อสงสัยหรืออยากให้ขยายความประเด็นใด ฝากคำถามไว้ในความคิดเห็นใต้บทความได้ค่ะ
